كرده ، مىگويد : فالأظهر هو القول الثانى ( سنة ستّ ) لكون رواياته خمسة بخلاف الأوّل ( سنة خمس ) فليس فيه الّا خبران : خبر حكيمة و خبر محمّد بن على العبّاسى عن الفضل و ترجيح النورى الأوّل بأنّ خبر الفضل صحيح غير صحيح لعدم وصول غيبة الفضل إلينا بإسناد و إنّما نقل عن خطّ مجهول و القدماء لا يجيزون العمل بمثله . « 1 » روشن‌ترين ديدگاه ، نظريّهء تولّد در سال 256 است ؛ زيرا روايت‌هاى آن پنج تاست و روايات تولّد در سال 255 ، فقط دو خبر است : يكى خبر حكيمه و ديگرى خبر محمّد بن على عبّاسى از فضل . و ترجيح محدّث نورى - كه تولّد در سال 255 را از آن رو پذيرفته كه خبر فضل ، صحيح است - ، قابل پذيرش نيست ؛ زيرا كتاب الغيبة تأليف فضل با سند به ما نرسيده است و تنها از نوشته‌اى ناشناخته نقل شده است و قدما عمل بر چنين نقلى را روا نمىدارند . علّامه مجلسى رحمه الله پس از نقل تاريخ 255 از الكافى و تاريخ 256 از كتاب كمال الدين و الغيبة ى شيخ طوسى مىنويسد : و ربّما يجمع بينه و بين ما ورد من خمس و خمسين . . . [ بحمل ] إحداهما على الشمسيّة و الاخرى على القمريّة . « 2 » شايد بتوان ميان سال 255 و 256 اين چنين جمع كرد كه يكى بر سال شمسى و ديگرى بر سال قمرى حمل گردد . علّامه شوشترى در نقد اين نظريّه به حق گفته است : و هو وهم فإنّه مع عدم تعارف الشمسيّة فى الكتب العربيّة و لاسيّما فى الشرعيّة يكون التفاوت بينهما أكثر من ستّ سنين لا سنة . « 3 » اين جمع ، توهّمى بيش نيست ؛ زيرا اوّلًا سال شمسى در آثار عربى متداول نيست و

--> ( 1 ) . كتاب رسالة فى تواريخ النبى و الآل : ص 24 ( چاپ شده در پايان كتاب قاموس الرجال : ج 12 ) . ( 2 ) . بحار الأنوار : ج 51 ص 4 ح 4 . ( 3 ) . قاموس الرجال : ج 12 ( كتاب رسالة فى تواريخ النبى و الآل : ص 24 ) .